Buitenplafond en tegelzoektocht

Vertekende panoramafoto van de voorgevel, gisteren 8 foto's geschoten en aan elkaar geplakt.

Gisteren en vandaag is aan de bekisting voor de kunststof schroten voor terras en dakoverkapping gewerkt. De schroten zijn al gekocht. Ik ben net terug van de Apollostraat en Wahab vertelde me dat er net iemand langskwam om hem te vragen of hij de losgeraakte schroten aan zijn huis kan komen repareren. Gelukkig slaat Wahab de meeste opdrachten af, zelfs mijn tante moest maanden wachten voordat hij haar loszittend dakpaneel kwam repareren. Wahab maakte van de gelegenheid gebruik om me uit te leggen waarom bij veel mensen de schroten losraken. Vaak worden er niet genoeg latten voor de bekisting gebruikt en dan worden de schroten ook nog vastgeniet. Na enige tijd laten de nieten los, want dat pakt niet zo goed in kunststof. Hij liet me zien wat voor “spijkers” hij gebruikt. De naam ben ik alweer vergeten. Ook kunststof schroten kan je in allerlei diktes aanschaffen en uiteraard hebben we weer voor kwaliteit gekozen. De schroten zijn bij Ronan aan de Tourtonnelaan gekocht. Gisteren, voorbereiding voor het plaatsen van de kunststof schroten aan het plafond.

Ronan heeft overigens ook veel keuze in kwaliteitstegels. Zoals je olijfolie in eerste en tweede persing kan kopen, kan je in Suriname tegels van 2e en 3e keuze kopen. Eerste keuze tegels kan je hier niet makkelijk vinden. Eens vroeg ik Wahab of hij voor het betegelen wel tegelkruisjes gebruikt. Hij legde me uit dat dat in Suriname geen zin heeft; de tegels zijn zo ongelijk dat je bedrogen uitkomt als je daarmee werkt. Ik heb afgelopen woensdag al een voorlopige keuze voor tegels gemaakt. Omdat mijn voorkeur uitgaat naar 33x33cm formaat moest ik even zoeken. Blijkbaar is er meer vraag naar veel grotere tegels, want die kan je volop vinden. Ik heb volledig gebakken tegels gevonden voor 42,50 SRD per m2(ietsje meer dan 10,- euro op het moment). Helaas worden bij deze tegels geen schuinafgewerkte plinttegels geleverd. Wahab stelde voor de tegels te snijden en dan de machinale zijkanten te gebruiken. Als ik de tegels ook nog in een kleiner formaat kan bestellen, dan kan ik ook nog kosten uitsparen. Dit moet ik nog allemaal uitzoeken. De bedoeling is dat het hele huis, met uitzondering van het terras en de douche-toiletruimtes dezelfde vloertegels krijgen. Het terras en de douche-toiletruimtes krijgen bij voorkeur dezelfde anti-slip tegels, en de badkamer van het hoofdgebouw krijgt helemaal iets aparts wat ik hier nog niet ben tegengekomen. De bedoeling is speels mozaïek, maar ik ben alleen nog maar saai mozaïek tegen gekomen. Uiteraard heb ik overwogen om de tegels in Nederland te kopen en naar Suriname te posten (overzee). Heel veel mensen doen dat. Ik heb het niet gedurfd. De lange weg en daardoor de verhoogde kans dat de tegels stukgaan zit me niet lekker. Sowieso, is mij verteld, moet je al 5-7% extra tegels bestellen in geval er wat stukgaat. Nou ja, het is een gevoelsmatige beslissing, een kostenvergelijking heb ik niet gemaakt. De een zegt “kwaliteitstegels zijn zo goedkoop in Nederland, natuurlijk moet je ze importeren”, een ander zegt “nou, zoveel moeite als je moet doen, je moet ze via Rotterdam naar Suriname versturen, invoerrechten betalen, transport regelen en dan kunnen ze ook nog stuk gaan, niet doen hoor!”. Misschien doe ik het wel voor de grote badkamer, als ik hier echt niets kan vinden. Overigens, van een andere Eurosurinamer die heeft gebouwd in Suriname heb ik de tip gekregen om bij Vifa Trading aan de Concordialaan nr. 27 te kijken. En daar heb ik inderdaad heel veel moois gezien en mijn voorlopige keuze gemaakt. Ze verhuizen binnenkort naar een enorm groot nieuw gebouw, dus zullen de zaken wel goed gaan. Bijpassende wandtegels heb ik ook bij Vifa Trading gevonden in de maat 20x25 cm voor 30 SRD per meter. En als ik me goed herinner zijn deze (glans)tegels ook helemaal doorbakken.
Vandaag, nog steeds het voorbereidend werk voor het plaatsen van de kunststof schroten, hier is de bekisting al te zien.

Nog even ter informatie, als aanvulling op mijn vorig hoofdstuk. Ik heb begrepen dat de gemiddelde bouwvakker, dus geen specialist, hier 50-60 SRD voor een 8-urige werkdag verdient. Vijf jaar geleden was dat ook al zo, dus voor de bouwvakker is er niet veel veranderd in deze periode.
Nogmaals, als een van de lezers andere ervaringen heeft of over aanvullende kennis beschikt, dan hoor ik het graag. Dit zal nooit een compleet bouw-weblog voor Suriname worden, maar het doel is steeds, dat wat er staat ook klopt.

Het eerste bouwbezoek

Gisteren, een halve dag na aankomst in Suriname, heb ik het huis in aanbouw voor het eerst met eigen ogen gezien. Samen met mijn moeder zijn we vanaf het hotel naar het perceel gelopen en zagen voor het eerst het huis vanaf de achterkant.
We waren diep onder de indruk en er ging veel door ons heen. Mijn moeder is de oorspronkelijke eigenaar van het perceel en wat er nu gebouwd wordt is ook gebaseerd op een idee waar zij al heel lang mee rondliep; een huis met twee appartementjes voor verhuur. We liepen een stukje door en zagen toen het perceel van opzij.
En niet veel later stonden we pal voor het enorme huis.
Toen begreep ik waarom ik steeds hoorde: “het huis is grooooot!”. Ik denk dat het huis op zich niet groot is volgens Europese standaarden, maar wel volgens Surinaamse standaarden. De gemiddelde Surinamer is niet lang of groot en ik denk dat de huizen uit oude tijden ook daarop gebaseerd zijn. Toen ik naar het huis van de buren keek ten opzichte van de mijne, voelde ik me eigenlijk een beetje schuldig, omdat dit “grote” huis in aanbouw eigenlijk het huis van de buren opslokte. En daar zag ik ook dat ik een beetje heb gefaald waar het de algemene straatarchitectuur aangaat, als er zo’n term überhaupt bestaat. Daar is nu natuurlijk niets meer aan te doen, maar het deed me wel goed later te horen dat de buren een stukje de hoogte in zouden bouwen.
Ik had Wahab al tijdens onze wandeling gebeld en verteld dat we eraan kwamen. Hij had deze dag vrij gehouden om mij de complete rondleiding en uitleg te geven en zei dat hij er ook meteen aankwam. We waren al voor hem gearriveerd en de wachter en zijn maatje hebben ons ontvangen. Ik ben uiteraard meteen gaan rondlopen. Ik zag dat inmiddels alle (groene vochtwerende) gipsplaten er al in zaten en mijn algemene indruk was buitengewoon positief; het huis was precies zoals ik het in mijn hoofd had en zoals het virtuele huis dat ik met Google Sketchup heb opgebouwd. Nu een dag later, nadat ik de eerste indrukken heb kunnen verwerken, moet ik ook zeggen dat ik zeer onder de indruk ben van het werk van Wahab, in zijn persoon als aannemer, projectleider, adviseur, uitvoerder, arbeider en ga zo maar door. Want na alle verhalen die je hoort bij bouwprojecten, nl. dat er zoveel anders uitpakt dan je afgesproken had, moet ik zeggen dat ik niets op of aan te merken had. De meeste zaken die een beetje afwijken van het oorspronkelijke plan heeft hij telefonisch met mij besproken en ook mijn goedkeuring voor gevraagd. Voor de andere zaken die afwijken en waar ik nog niet over had nagedacht of die bouwtechnisch niet logisch waren (plaats van het mangat naar de vliering, plaatsing van het draineerbed, plaatsing van een aantal afvoerpijpen) heeft hij naar mijn mening ook de juiste keuzes gemaakt.
Ik liep dus al dik tevreden rond toen Wahab op zijn brommer arriveerde. Hij heeft me een complete rondleiding gegeven en veel over de uitvoering uitgelegd. Toen ik ernaar vroeg vertelde hij mij ook dat hij tegen veel problemen aanloopt met de arbeiders. Ze vragen veel en hij moet met regelmaat hun werk nalopen en herstellen. Goeie arbeiders zijn moeilijk te krijgen. En dat verbaast me voor geen meter gezien de vele bouwprojecten die in en om Paramaribo lopen, en zeker niet na wat mijn tante later die avond vertelde. Het nieuwe gebouw van hotel Torarica moet in december af zijn, 23 december moet er een groot feest daar gehouden worden, dus ze hebben een strakke deadline. In heel Paramaribo is Torarica daarom bouwvakkers aan het ronselen en ze betalen de arbeiders hiervoor bijna het dubbele van de normale dagprijs. Nou, daar kan ik niet tegenop hoor. Maar goed, misschien gaat het na 23 december weer wat beter.
Ik was zo stoutmoedig om een van de buren te vragen of ik vanaf zijn balkon een foto mocht maken. Gelukkig mocht dat, en dat leverde weer een mooi plaatje op.

Pleisterwerk en waterinstallatie

Na een paar vrije dagen in verband met Id ul-Fitr (suikerfeest) is het werk alweer in volle gang. Het pleisterwerk is zo goed als af en de gipsplaten voor het plafond zouden vandaag bezorgd worden. Helaas zal de waterinstallateur de muren moeten openbreken voor de leidingen. Ik hoop maar dat het uiteindelijk netjes afgewerkt kan worden. En dit alles voor niets. Want nu blijkt dat de installateur waar we anderhalve maand op gewacht hebben de job niet kan aannemen, hij moet weer terug, het binnenland in. Morgen komt een andere installateur de werkzaamheden opnemen.
Inmiddels heb ik een paar foto's ontvangen die in de 3e week van augustus zijn gemaakt. Hier kan je ze bekijken.
Ik verwacht de rest van de foto's binnenkort, en anders komen de meest recente over dik twee weken, want dan zit ik in Suriname. Ik heb daar aardig wat te doen. Ik zal me bezig houden met het uitzoeken van tegels, sanitair, schuifdeuren, binnendeuren, keukenblok, dievenijzer, omheining en wie voor mij kasten kan maken. Ik kan maar niet begrijpen dat ik nergens in Suriname een vliegenkast kan kopen, dus zal ik er zelf een moeten ontwerpen en laten maken.

Even wat anders

Momenteel wordt of is het storten van de vloer afgerond en is het pleisterwerk al in volle gang. Helaas is de buurt in de afgelopen week doelwit geworden van enkele slinkse dieven – de tas van de wachter met waardevolle spullen is uit de bouwkeet gegrist en bij mijn familie is in het benedenhuis ingebroken en hun wasmachine gestolen. Verder is er niets nieuws te melden, maar ik heb niet stilgezeten. Hieronder heb ik mijn ervaringen die tot dit bouwproject hebben geleid zo volledig mogelijk opgesomd.


EEN HUIS BOUWEN IN SURINAME
Mijn ervaringen met een bouwproject in Paramaribo

Vanuit Nederland is het niet eenvoudig om uit te vinden hoe je een huis kunt bouwen in Suriname. Sterker nog, zelfs in Suriname bleek het een enorme zoektocht. Gezien het enorme aantal bouwprojecten dat momenteel gaande is, zou informatie toch overal voorhanden moeten liggen, zou je denken. Maar niets is minder waar, er was anno 2006 geen enkel adviesbureau dat me kon inlichten over het complete bouwproject. Familie en kennissen konden me hier en daar op weg helpen, maar niemand wist het complete verhaal. Voor degenen die, zoals ik voorheen, op internet struinen op zoek naar informatie, kan het onderstaande enige helderheid brengen. Heb je als lezer aanvullingen of geheel andere informatie of ervaringen, dan hoor ik dat graag. Je kunt hier een reactie achterlaten of mij e-mailen.

Het eigendomsperceel
Ik had reeds een eigendomsperceel in bezit.
Bij de originele akte hiervan hoort een landmeterkaart uit het jaar 1966 met de locatie en de afmetingen van het perceel. De totale oppervlakte van het perceel is 292,50 m2. De aankoopsom in 1972 was 1.749 Surinaamse guldens en 75 cent. Onlangs (augustus 2007) hoorde ik dat een perceel van dezelfde afmetingen in een aangrenzende straat voor 45.000 euro is verkocht. Vraagprijs was 50.000 euro. In de akte staan enkele voorwaarden genoemd die gelden bij de aanbouw van een huis, bijvoorbeeld dat er een septictank met draineerbed aangesloten moet worden. Er staat niets in over de oppervlakte die bebouwd mag worden.

Het bouwontwerp
Aangezien je in Suriname veel vrijheid hebt bij het bouwen van een huis, heb ik mijn ontwerp zelf gemaakt. Maar ik ben geen architect en ken de bouwrestricties niet, dus de bouwtechnische zaken moest ik aan een ander overlaten. Bij een eerste ontwerp was ik niet bekend met een aantal voorwaarden en beperkingen waar ik later tegen aanliep.
Oppervlakte:
De totale oppervlakte van het perceel is 292,50 m2 en in mijn eerste ontwerp voor de flatwoning (flat=laagbouw) had ik een totale oppervlakte, exclusief de garages van 165 m2. Bovendien had ik aan beide zijden en aan de achterkant van het huis 1,5 m onbebouwd gelaten en voor het huis deels 1,5 meter en deels 3 meter.
In Suriname (in 2006) hoorde ik bij het Ministerie van Openbare Werken dat de huidige bouwoppervlakte in Paramaribo onder de 50% van de totale oppervlakte van het perceel moet blijven. Als de garages in het ontwerp aan het huis vast zitten, dan tellen ze ook mee als bebouwd gedeelte. Aan beide zijden en de achterzijde van het huis moet 1,5m onbebouwd blijven, aan de voorzijde 3m. Deze verscherpte regels zijn enkele jaren geleden ingevoerd.
Buiten Paramaribo gelden deze regels volgens mij niet en in sommige gebieden even buiten Paramaribo heb je niet eens een bouwvergunning nodig.
Plaatsing van de toiletten:
De toiletten had ik in het eerste ontwerp middenin het huis geplaatst. In Suriname kreeg ik van de aannemer en familieleden echter een duidelijk en dringend advies: hou de afstand tussen toilet en septictank zo kort mogelijk, anders krijg je narigheid. Dit ging gepaard met zgn. “bronbere” horrorverhalen. “Bronbere” (letterlijk gebrande buik) is een uitzuigtankwagen voor septictanken.
Lichtkoepel/dakraam:
In het oorspronkelijke ontwerp wilde ik een dakraam of lichtkoepel, maar toen ik dit bij de aannemer ter sprake bracht bleek al gauw dat dit niet of moeilijk te krijgen is in Suriname; deze zou wellicht geïmporteerd moeten worden uit het buitenland. Dus heb ik het ontwerp zodanig aangepast dat een dakraam of lichtkoepel niet meer nodig was.

De tekenaar wilde weten wat voor dak ik op het huis wilde. Ik koos voor een zogenaamd schild/enveloppen-dak in plaats van een V-dak. Dit puur vanwege esthetische redenen. Een flatwoning (flat=plat) vind ik mooier met een sierlijk dak. Bij een hoogbouwwoning maakt het minder uit. Een V-dak is wel stukken eenvoudiger en goedkoper.

De architect/tekenaar
Ik ging ervan uit dat als ik in Nederland de bouwtekening door een architect zou laten maken dat de kosten hoog zouden oplopen, dus koos ik ervoor om dit in Suriname te laten doen. Ik had gehoord dat je bij het Ministerie van Openbare Werken de bouwtekening door een tekenaar van het Ministerie kon laten maken en meteen de bouwvergunning kon aanvragen. En dit voor een redelijke prijs. Het stond me ook aan om de bouwtekening te laten maken op de plek waar men de regels het beste kent. Dit om te voorkomen dat ik later voor verassingen kwam te staan.Bij de tekenaar van het Ministerie van Openbare Werken aangekomen (zie foto), kreeg ik de restricties van het bouwoppervlakte te horen. Al gauw besloot ik geen garages in het ontwerp op te nemen maar open parkeerplekken. Hiervoor koos ik de afmetingen van dé ideale en veelvoorkomende auto in Suriname, een Toyota Hilux double cabin, (L= 5,23m, B=1,76m, H=1,68m), uiteraard rekening houdend met openstaande deuren.
De tekenaar kon van mijn ontwerp een complete bouwtekening naar Surinaamse standaarden maken. De kosten, inclusief bouwvergunning voor 145m2 oppervlakte bij een laagbouwwoning was totaal 730,- SRD. Omgerekend was dat toen (november 2006) ongeveer 200,- euro.
Om verschillende redenen heeft het uiteindelijk een klein half jaar geduurd voordat ik de uiteindelijke bouwtekening en bouwvergunning had. Ik zal hier de redenen gewoon opsommen, en de gemoedstoestanden die daarmee gepaard gingen weglaten. Deze zijn wel te lezen in mijn Weblog “Een half jaar vakantie”.

• De computer van het Ministerie met mijn tekening was gecrasht (verwacht bij Openbare Werken trouwens niet de faciliteiten tegen te komen van de moderne architect, en dit is een “understatement”)
  
• Kerstvakantie
  
• De directeur die persoonlijk zijn handtekening moet geven voor de bouwvergunning was in het buitenland.
  
• Zelf sleutelen aan het ontwerp nadat ik de restricties voor de bouwoppervlakte had gehoord. Dit betekende het hele ontwerp omgooien.
  
• Miscommunicatie tussen de tekenaar en de computertekenaar: in een van de bouwtekening versie's was het perceel plotseling 2 meter te breed.
  
• Miscommunicatie tussen mij en de tekenaar; de bouwtekening was helemaal af, maar de maximale bouwoppervlakte was niet benut, hetgeen voor mij een voorwaarde was.
  
• Zelf meten en doorgeven aan de tekenaar van enkele afstanden van de belendende percelen: de afstanden tussen de voor- en zijgrenzen tot de huizen. Deze worden opgenomen in de bouwtekening.
  
• Zo nu en dan zat ik zelf in het binnenland en was ik onbereikbaar voor accordering en kon de volgende fase van de bouwtekening niet van start gaan.
  

De aannemer
In Nederland was ik al tijden bezig op internet te lezen over ervaringen die men had met aannemers in Suriname. Ik werd er niet vrolijk van. Mijn familie kende gelukkig iemand die verschillende bouwprojecten voor hen en anderen had gedaan en aangekomen in Suriname kon ik aan zijn werk zien dat deze onofficiële aannemer zijn werk serieus nam. Hoewel hij slechts één complete woning had gebouwd, besloot ik, nadat we hadden gesproken en ik wat van z’n werk had gezien, met hem in zee te gaan. Hij gaf mij goed advies toen ik mijn eerste ontwerp aan hem liet zien. Zijn reactie was: dit is een huis naar Europese standaarden. Daarna is er veel veranderd aan het ontwerp.

De bouwvergunning
Bouwvergunningen worden door het Ministerie van Openbare Werken uitgegeven. Alle architecten in Suriname dienen hun bouwtekening bij het Ministerie van Openbare Werken in en pas als de directeur zelf zijn handtekening heeft gezet, is de bouwvergunning een feit.
Voor de bouwtekening en de bouwvergunning heeft men enkel een kopie van de originele landmeterkaart nodig. De eigendomsakte wordt wel bekeken, maar deze doet niet terzake. Dat betekent dat iedereen met een bouwtekening een bouwvergunning kan aanvragen, als je maar de originele akten kunt overleggen. Ik vroeg het nog na: ook een machtiging van de officiële eigenaar is niet nodig om een bouwvergunning te krijgen.
Overigens kreeg ik bij het uitgeven van de bouwvergunning van het Ministerie te horen dat voor het storten van de fundering zou beginnen ik een afspraak moest maken met een opzichter van het Ministerie van Openbare Werken (in mijn geval was het de tekenaar zelf). Deze is toen langs gekomen om erop toe te zien dat bij het storten van de fundering, de totale oppervlakte overeenkwam met het goedgekeurde ontwerp. Ik weet niet of dit gangbaar is en of er gewoonlijk steekproefsgewijs gekeurd wordt. In mijn geval was het in ieder geval zo, en mogelijk omdat de fundering is gestort voordat de bouwvergunning was uitgegeven. De bouwvergunning kreeg ik toen ik na een half jaar vakantie net 3 dagen weer terug in Nederland was.

De bouwkraan
Als je bij de bouw geen water van de buren kunt aftappen, dan zal je bij de Surinaamse Waterleiding Maatschappij (SWM) een wateraansluiting aan moeten vragen in de vorm van een bouwkraan. Mij werd verteld dat je deze pas kan aanvragen als je de bouwvergunning binnen hebt, maar uiteindelijk bleek dat wel mee te vallen. Met een nog niet goedgekeurde versie van de bouwtekening lukte het ook.De situatie tekening van het perceel - het eerste blad van de set bouwtekeningen- was het enige dat men nodig had. Maar de procedure voor de aanvraag van een bouwkraan is niet eenvoudig. Met een bezoek van een uurtje aan het SWM zal het niet lukken. Zo is het bij mij gegaan:

• Aanmelden bij de receptie van het SWM met een ID-kaart, in mijn geval met mijn paspoort en doorgeven dat je langskomt voor een aanvraag voor een bouwkraan. Je wordt dan naar de tekenkamer doorgestuurd.
  
• In de tekenkamer toonde ik de eerste versie van de bouwtekening. Er werden kopieën gemaakt en ik kreeg de prijs voor de aanvraag te horen: SRD 65,-. Men zou contact met mij opnemen als de aanvraag binnen was. Ik kreeg een naam en telefoonnummer van een meneer die de daadwerkelijke aanleg zou regelen. Later realiseerde ik dat niemand mijn telefoonnummer had gevraagd. Ze hadden alleen mijn naam, de straat van het perceel en het perceelnummer.
  
• Ik werd doorverwezen naar een andere kamer, waar ik informatie en een bonnetje kreeg. Ik werd doorgestuurd naar het betalingskantoor om de hoek van het gebouw.
  
• Bij het betalingskantoor werkt men met een nummertjessysteem, de wachttijden waren steeds erg lang toen ik er was. In het kantoortje vertelde ik wederom dat ik voor een bouwkraan aanvraag kwam en ik kreeg een 2e bon mee. Daarna mocht ik bij de kassa van het betalingskantoor betalen.
  
• Na een paar weken belde ik maar zelf naar het nummer van de meneer van het SWM om te vragen wat de status van mijn aanvraag was. Er was geen verbazing of verontschuldiging dat niemand mij had verteld dat ik alvast kon langskomen om te betalen voor de aanleg. Ik ging weer naar het betalingskantoor van het SWM. Met mijn naam, straat van het perceel en perceelnummer kon men daar m’n documenten snel vinden. Ik vroeg daar ook meteen een formulier om een automatische betaling te regelen, want anders moet je maandelijks naar het SWM betalingskantoor om de waterrekening te betalen. Bij de kassa kon ik de totale aanleg- en waarborgsom betalen, t.w. SRD 631,84 en SRD 155,16.
  

Nu moest de daadwerkelijke aanleg nog plaatsvinden. Er gingen weken voorbij totdat ik zelf weer belde. Men was al drie keer in de straat geweest voor de aanleg, maar kon het perceel niet vinden. Ik vroeg of we een afspraak konden maken, dan zorgde ik dat ik aanwezig was en kon ik meteen ook de locatie voor de bouwkraan aangeven. Dat was geen optie, dus sprak ik af dat ik bordjes achter zou laten. Ook toen ik alles duidelijk had gemarkeerd is de bouwkraan op een andere plek dan ik had aangegeven geplaatst.
Bovenstaande klinkt weliswaar heel moeizaam, maar ik ben er van overtuigd dat men bij het SWM toch met een gedegen beleid werkt, het is alleen nog niet geoptimaliseerd.

De maandelijkse automatische afschrijving kan met het machtigingsformulier van het SWM bij de bank geregeld worden. Voorwaarde is wel dat je een bankrekening hebt bij een Surinaamse bank. De bank stuurt het formulier zelf door naar het SWM.

(In augustus 2009 zag ik dat SWM inmiddels een website heeft waar je ook de aanvraagprocedure en tarieven kunt vinden)

Bouwstroom
De tijd tussen de aanvraag voor bouwstroom en de daadwerkelijke aanleg heeft ruim een half jaar geduurd. Omdat ik iemand ken die bij het Energie Bedrijf Suriname (EBS) werkt, heeft deze persoon mij geholpen met de procedurele stappen. Weinig of geen mensen hebben echter invloed op het verloop van de aanvraag. Ook de gerenommeerde groothandel Soeng Ngie heeft voor hun net (juli 2007) geopende nieuwe filiaal een jaar na aanvraag moeten wachten op hun stroomvoorzieningen. Bouwstroom neem je af als een abonnement over periodes van een half jaar. Bouwstroom is anders en duurder dan een gewone huisstroomvoorziening. De details weet ik echter niet. De aanvraag kostte SRD 150,-. Vervolgens kwamen voor de aanleg verschillende bedragen bij in SRD en US$: SRD 110,- (borgsom), SRD 200,-, SRD 349,- en US$ 49,-. Automatisch afschrijven is ook mogelijk, maar dit heb ik nog niet geregeld.

Buurtbewaking
Ik heb een bezoek gebracht aan de plaatselijke politiepost. Daar is het mogelijk je op te geven voor de buurtwacht. Nu betaal ik een maandelijks vrijwillige bijdrage; elke avond rijdt de politie voorbij en kijkt even naar het huis. Het is ook mogelijk je op te geven voor een uitgebreidere duurdere inspectie.

Kostenraming
Om mij een indicatie te geven van de totale kosten van het huis heeft de “aannemer” de formule gebruikt die verschillende aannemers in Suriname hanteren, nl. Euro 450,- per m2, hetgeen voor mij uitkwam op 65.000 euro. Het huis is dan sleutelklaar, betegeld en al. Hij gaf wel duidelijk aan dat het ook veel goedkoper kan, maar dan heb je met inferieure bouwmaterialen te maken, die ook volop te krijgen zijn in Suriname. Dit zijn bijvoorbeeld bouwstenen van een mengsel dat niet zo stevig is, dunne dakplaten die snel verroesten en ga zo maar door.

De bouwtekening
Plattegrond:

Fundering en Riolering:

Kapplan:

Renvooi bij doorsnede:

Detail Kap en Fundering:

Detail kolom:

Gevels:
Voorgevel, Achtergevel
Linkergevel, Rechtergevel

De uiteindelijke bouwvergunning (na mijn november 2007 vakantie in Suriname toegevoegd). Handtekeningen en plakzegels evenals codes en namen die direct naar mijn bouwproject verwijzen heb ik gewist.

Niet te koop

Ik had een tijdje geen nieuws gehad, dus ik dacht, ik bel weer even naar Suriname.
De vaart zit er nog steeds in, maar het is wel tijd dat de waterinstallateur langskomt, want zolang hij zijn werk niet heeft afgerond kan er niet gepleisterd worden.
Inmiddels is het dak af, de waterafvoer is af, de bekabeling is bijna af en van enkele kamers is de vloer al gestort. Afgelopen maandag hebben de arbeiders een vrije dag genomen, ze hadden tot laat doorgewerkt en waren doodop van het beton storten. Het is op dit moment ook erg heet in Suriname, de grote droge tijd is begonnen. Het deed me daarom heel goed om te horen dat m'n tante, toen ze uit de hitte kwam en het huis binnen ging, aangenaam verrast was dat het daar zo koel was. Dat was natuurlijk ook de opzet van het hoge plafond. Maar misschien hebben de trapezium dakplaten er ook iets mee te maken. Het is te hopen dat het ook zo lekker koel blijft wanneer de gipsplaten in het plafond zitten. Ik heb voor gipsplaten gekozen i.p.v. het gangbare triplex, vanwege brandgevaar en knagend ongedierte. Een duitse architecte die ik in Suriname had ontmoet, wist me ook te vertellen dat het wat betreft warmte in het huis niet zoveel zou uitmaken, gipsplaten of triplex. Wahab bereidt zich al voor op de vele schroeven die hij zal moeten indraaien voor al die gipsplaten. Hoewel gipsplaten aan het plafond niet erg gebruikelijk zijn in Suriname heeft hij me kunnen verzekeren dat hij de job aankan. Zoals hij het me aan de telefoon uitlegde kwam het heel goed overeen met wat ik Dennis in "Klussen en Wonen" heb zien doen, dus ik heb er vertrouwen in.
Al met al, ben ik weer zeer tevreden. En met recht, want de wachter werd onlangs aangesproken door een meneer die het huis nu al wilde kopen. Hij drong behoorlijk aan, maar wachter zei resoluut: "het huis is niet te koop!".

Stroomversnelling

Een aantal weken was de vaart er een beetje uit vanwege het detailwerk, maar nu lijkt alles weer in een stroomversnelling te gaan.
De dakgoten en afvoerpijpen zijn reeds door de loodgieter geplaatst. Dit moest voor de dakbedekking gebeuren, omdat anders bij grote stortregens al het water vanaf het dak op het perceel zou stromen, en dat was gezien het toch al kleine werkterrein voor de bouwvakkers onpraktisch. De dakplaten zijn uiteindelijk bij een andere kwaliteitszaak gekocht, die ze wel op voorraad had (Kulpdipsingh, kosten 11.0000 SRD). De maten waren echter net iets anders dan die van Impacto waardoor Wahab zijn berekening helemaal opnieuw moest maken. Inmiddels zijn de dakplaten al bijna allemaal bevestigd. De aansluitpunten, nokplaten, volgen daarna. Het weer moet bij deze klus wel meewerken heb ik begrepen, want als het erg zonnig is, dan zijn de dakplaten te heet om op te werken, en als het regent zijn ze te glad.
Gelukkig houdt mijn tante de situatie goed in de gaten. Twee raamkozijnen van de extra wooneenheden zijn mogelijk te laag ingezet. Deze zullen door Wahab aangepast worden. Nu kan het nog redelijke eenvoudig, want het pleisterwerk is nog niet begonnen.
Intussen is het ook tijd voor de bekabeling en de waterinstallatie. Een familielid gaat de bekabeling doen; ik moet de lichtpunten en stopcontacten aangeven en kiezen voor Amerikaanse of Europese stopcontacten. Ook utp-bekabeling neem ik meteen mee; ik ben geen voorstander van draadloos internetten. Een bij de familie bekende waterinstallateur, een pietje precies heb ik begrepen, die ook hydroforen kan aansluiten, zal de watertoevoer voor zijn rekening nemen. Inmiddels heeft Wahab ook al het schelpzand besteld dat nodig is om straks de vloer te storten. Maar, eerst is hij nog aan het uitzoeken met wat voor insecticide hij de vloer kan drenken. Uiteraard gebeurt dit voor het plaatsen van de bouwfolie en het storten van de vloer.
Al met al kreeg ik het flink op m'n heupen na het laatste telefoongesprek met Suriname. Het gaat allemaal zo snel nu, als het zo doorgaat is het huis aan het eind van het jaar echt af.

Er is momenteel weer een akkefietje met een van de bouwvakkers gaande, dat goed uitgezocht moet worden, nl. of inderdaad teveel lawaaierige bezoekers langskomen, wiens auto's uitvoerig met mijn water gewassen worden. Dit zou wel de ongewoon hoge laatste waterrekening verklaren.

Deze (nagezonden) foto's heb ik in oktober ontvangen. Ze zijn in de 3e week van augustus genomen.

Eindelijk bouwstroom

Afgelopen maandag is eindelijk door het EBS (Energie Bedrijf Suriname) de bouwstroom aangesloten. Dit heeft dik een half jaar op zich laten wachten. Waarom? Het verhaal gaat dat er niet genoeg stroom was op het knooppunt in de omgeving, dus er moest eerst meer bijgetapt worden. Toen de monteurs drie weken geleden al zouden langskomen regende het, dus ging die afspraak niet meer door. Maar onlangs hoorden we dat de buren opdracht hadden gekregen een tak van hun manjaboom af te zagen; en nu is inderdaad de elektriciteitskabel ongehinderd door bomen en takken naar de bouwkeet doorgetrokken. Bouwstroom (een extra hoeveelheid beschikbare en duurdere stroom) geldt voor een half jaar, heb je daarna nog steeds bouwstroom nodig, dan moet je weer een abonnement van een half jaar afnemen. Ik vind het erg vaag hoor, want tot nu toe hebben we steeds gewone stroom van de buren geleend en dat werkte even goed. Nou goed, een ieder mag ervan denken wat hij wil, maar het schijnt een verplichte aansluiting te zijn als je gaat bouwen.
De kostbare insecticiden behandeling heb ik nog even opzij geschoven. Wanneer ik in Suriname ben zal ik me hier verder in verdiepen. Inmiddels is er een tussenoplossing. Wahab heeft bij verschillende bouwcentra geïnformeerd wat zij ervan vinden, en hij kreeg overal het advies om het hout met carboleum te behandelen in plaats van voor de dure insecticidenbehandeling te kiezen, die toch maar 5 jaar lang de houtluizen weghoudt. Zo gezegd zo gedaan. Al het hout van het dak heeft nu een laag van het uiterste giftige goedje carboleum gekregen (hier in Nederland kan je het niet eens in de winkel kopen, heb ik begrepen). Vooral bij het aanbrengen en een paar uur daarna schijnt het zeer giftig te zijn, en ik ben bang dat de arbeiders zich niet goed genoeg hebben beschermd. M’n tante heeft er op aangedrongen, maar al wat ze hoorde is dat ze zich met olie hadden ingesmeerd tijdens het verven. Dit blijft een moeilijk punt, de mensen hebben daar hun manier van werken, en zijn er moeilijk vanaf te brengen, al weten ze dat het gevaarlijk is voor de gezondheid.
De dakplaten die ik al met Wahab had uitgekozen in Suriname, roodbruine profielplaten van bouwmarkt Impacto (leverancier van kwaliteitsproducten) blijken een levertijd van twee maanden te hebben. Dat kan vervelend worden als niemand anders ze levert, maar Wahab is al een zoektocht begonnen. Intussen wordt er aan de afvoer, vergaarbakken, draineerbak voor het toilet en dakgoten gewerkt.
De laatste tijd heb ik geen foto’s meer ontvangen. Helaas heeft een stormachtige siebie-boesie (wolkbreuk) het raam van m’n neef doen openwaaien toen hij van huis was. Zijn laptop en andere belangrijke spullen heeft hij doorweekt aangetroffen. Z’n laptop is gecrasht en nu kan hij geen cd-tjes meer voor me branden. Gelukkig blijft hij wel foto’s maken, dus die komen nog wel eens.