Wandtegels en een feestje

Het blijft wennen. Zit je in een drukke tram middenin Amsterdam, gaat je mobiel en heb je ineens Wahab aan de telefoon: "Wat voor kleur cement wil je tussen de wandtegels?" Ik heb voor lichtgrijs gekozen. Vandaag hoorde ik dat hij deze kleur heeft gemaakt door een mengsel te maken van het (duurdere) witte en donkere cement. Even was er sprake dat hij dodekop zou gebruiken. Dodekop, daar had ik nog nooit van gehoord. Al zoekend op internet vond ik de betekenis in een leuke online encyclopedie met bouwkundige begrippen. Vandaar de link in de rechterkolom. Wahab is nu dus bezig met de wandtegels, maar hij heeft er enorm veel werk aan, omdat de tegels een vervelende fout hebben; allemaal hebben ze aan de onderzijde een lichte holling en dus een lichte bolling aan de bovenzijde. Van elke tegel moet de holte dus steeds met cement opgevuld worden. Heb ik blijkbaar 3e keuze tegels gekozen. Dat was niet de bedoeling. Ook niet netjes van de firma Malhoe om dat te verzwijgen. Het voorbeeld in de winkel zag er uiteraard goed uit. Overigens laat Wahab de tegels eerst een poosje in water staan alvorens ze worden gelegd.
Het schilderwerk is even gestaakt, want de schilder is ziek.
De luiken van geel mica zijn af en worden morgen geleverd. Ik ben er best nerveus over.
De wateraansluiting is nog niet omgezet naar een huisaansluiting. M'n neef was bij de SWM geweest, schrok zo van de drukte, dat hij het nog even heeft uitgesteld. Ik heb het zelf ook nooit anders meegemaakt, de wachttijd was steeds minstens een uur. Wel heeft hij foto's gestuurd. Thanx Danny!! Ik was weer reuzeblij. Ik heb ze in de vorige "post" geplaatst.
Vorige week had ik wat te vieren, nl. dat ik officieel eigenaar ben geworden van het perceel aan de Apollostraat. Hiephoi! Voor die tijd stond het nog op naam van mijn moeder, maar inmiddels heeft mijn tante in Suriname de koop/verkoop akte in ontvangst genomen en daarmee ben ik officieel eigenares. Ook deze procedure was niet eenvoudig, maar afgelopen vakantie in Suriname zijn mijn moeder en ik slagvaardig aan het werk gegaan en met een goeie notaris is het allemaal netjes afgerond. Binnenkort zal ik de stappen die ik hiervoor heb ondernomen ook eens op een rijtje zetten.

Vreemd luchtje

Helaas, ik kan mijn waterinstallateur hier niet aanbevelen. Gisteren heeft m'n tante mij volledig op de hoogte gesteld van de stand van zaken.
Ineens, zo na een maand, belt de waterinstallateur naar Wahab dat hij het betegelen kan afronden, want de SWM is al langs geweest voor de eerste keuring. Wahab die thuis zat en nauwelijks zijn ogen open kreeg vanwege een oogvirus geeft dit aan mijn tante door. Niemand heeft ook maar iets van een keuring gemerkt. Mijn tante besloot de waterinstallateur zelf te bellen en hij vertelde haar dat er zelfs twee keuringen hebben plaatsgevonden. Nu ben ik erg blij dat er dag en nacht een wachter zit, want hierdoor is er geen enkele ruimte voor een ja/nee spelletje. De man zat gewoon te liegen. En ja, de keuringskosten waren opgenomen in de offerte, dus het is wel duidelijk welke kant hij wilde opgaan. In ieder geval is afgesproken dat de waterinstallateur m'n tante zou informeren wanneer de SWM zou langskomen voor de keuring. Intussen is hij zelf in haastige spoed naar de locatie gegaan, heeft reeds geplaveide stenen verwijderd, gaten gegraven en een en ander gelast. Ook de aansluitkraan die al eerder door de SWM was verplaatst, heeft hij toen afgewerkt. M'n tante kreeg een dag of wat later een uur voor de afspraak bericht van hem dat de SWM zou komen keuren. Ze heeft de afspraak uiteindelijk gemist, want ze waren toch eerder ter plekke. Maar Wahab en andere bouwlieden hebben de controle op de voet gevolgd, de waterinstallateur was ook zelf aanwezig, en het papiertje is binnen. Het hoe en waarom van het graven en lassen achterin het huis heeft niemand kunnen achterhalen, maar een heel vreemd luchtje heeft het wel.
Een ander vreemd luchtje is de massala geur die de hindoestaanse wachter, die inmiddels in het huis bivakkeert, door het huis verspreid. Dit is niet het allerergste, maar uiteindelijk wil ik het huis toch opgeleverd krijgen zonder de massala geur. Tja, de voor- en nadelen van een wachter.Nu de keuring van de waterinstallatie is geweest, moet de wateraansluiting voor de bouw omgezet worden naar een (goedkopere) huisaansluiting. Daarvoor is een bezoek aan de SWM nodig. Naar ik heb begrepen is dit voornamelijk een administratieve aangelegenheid.
Verder, alle ramen en deuren, met uitzondering van de kleine bovenramen voorin het huis, zitten er nu in. Deze bovenramen worden op het moment van geel mica gemaakt.Bijna het hele erf is geplaveid, hier en daar moeten de randen nog afgewerkt worden.De plafonds hebben hun laatste, vierde, schilderlaag gekregen en de wanden hebben grotendeels al hun uiteindelijke kleur.

Best zwaar

Nu de eindfase is begonnen en de inrichting en details ingevuld moeten worden is het haast onmogelijk om dit vanuit Nederland te doen. De druk aan mijn zijde wordt steeds hoger en daarmee worden mijn geduld en uithoudingsvermogen enorm op de proef gesteld. In toenemende mate wordt ik geconfronteerd met de verschillen tussen de Nederlandse en Surinaamse werkwijze. En aangezien ik al langer dan 30 jaar in Nederland woon, valt het niet mee. Dit is een beetje kort door de bocht, maar ik noem het maar even: Abstract versus Concreet, Rationeel versus Emotioneel.
Ik heb gemerkt dat men me veel beter begrijpt als ik in geur en kleur vertel wat ik met het object wil gaan doen en waarvoor ik het nodig heb, dan wanneer ik bijvoorbeeld zeg: ik ben op zoek naar dit of dat, verkoopt u dat? En hoewel ik bij een uitgebreide uitleg veel meer resultaat boek, valt het me zwaar op de maag. Een voorbeeld, een dubbele wastafel, verkoopt u dat? Ik ben ze nog niet in Suriname tegen gekomen, en vind ik het ook niet vreemd als mij wordt gevraagd om er een tekening van te maken, zodat men een idee heeft. Maar als mij dan ook wordt gevraagd waarom ik het nodig heb? Dat vind ik weer te ver gaan. Ik heb niet zo'n zin om dat soort zaken steeds maar weer uit te leggen. Maar als ik ook deze fase goed wil doorlopen, zal ik wel moeten. Voor iemand die zo pragmatisch en resultaatgericht is ingesteld als ik, zijn dit zware tijden. Als ik in Suriname was, zou ik alle winkels afgaan en gewoon kopen of bestellen wat ik zie en nodig heb, geen discussie, geen ellelange verhalen om mijn wensen te verantwoorden, gewoon inladen en wegwezen. Ik ben nu ook veel meer dingen hier aan het kopen dan ik in eerste instantie van plan was. Kleine wastafels, kranen, wastafel kastjes, terrasstoelen en ga zo maar door. Phew... het valt niet mee. De wijze woorden "No span" moet ik erg nodig op mezelf toepassen.

Intussen gaat het werk in de Apollostraat gelukkig gestaag door. De wachter is verhuisd naar de woning, want rondom het huis moest opgehoogd worden met zand, alles moest waterpas zijn en de grond plat "getrild". Afgelopen donderdag zijn ze achter het huis met het plaveien begonnen, en inmiddels zijn ze voorin beland. Het plaveien kan echter niet afgerond worden voordat de wateraansluiting verplaatst is. De SWM zou deze week hiervoor langs komen.
Gisteren zijn de schuifdeuren en schuiframen door Impacto geleverd en deels geplaatst. Bij het grote raam aan de zijkant is een fout gemaakt; er zijn 3 in plaats van 2 schuifpanelen gemaakt, dus die zijn weer terug genomen. De kleine ramen aan de voorzijde staan nog ter discussie. Het is nog even afwachten wat men ermee kan doen; wordt het glas met inschroefde lijstjes, wordt het mica met ingeschroefde lijstjes of glas in lood? De schilder, die nog steeds grotendeels in Torarica Royal werkt, schiet toch ook op. Hij houdt zich eigenlijk met alles tegelijk bezig, afhankelijk van het weer en omstandigheden bij de bouw. Op het leegstaand perceel direct achter het huis, aan de overkant van de trens gaat men nu ook bouwen, ze hebben inmiddels bouwmaterialen gebracht. Volgens Wahab wordt het hoogbouw, want hij heeft het bouwmateriaal al een beetje van afstand ingeschat. Ze hebben ons gevraagd of ze ons resthout kunnen overkopen.
Er is nu weer erg veel veranderd, maar ik heb nog geen foto's mogen ontvangen. Ik ben benieuwd.

Forum Huis bouwen in Suriname

Ik zocht al een tijdje naar een leuke website waar mensen die een huis (willen) bouwen in Suriname hun vragen kwijt kunnen.
Onlangs liep ik tegen een leuke en ook serieuze website Undefine Suriname aan, en gelukkig, daar was men bereid een Forum "Huis bouwen in Suriname" aan te maken.
Ik hoop dat we daar onze kennis effectiever dan via een weblog kunnen delen. Helemaal mooi zou het zijn als er ook bouwkundigen uit Suriname zouden reageren. Dus, aan alle lezers met bouwvragen voor Suriname: laat daar je vragen achter. Ik zal ze zeker beantwoorden als ik het antwoord heb, en zo niet, dan weet mogelijk iemand anders het antwoord wel. Dit is een directe link naar het forum Huis bouwen in Suriname. Om een bericht te plaatsen is het volgens mij wel nodig om je te registreren.

Ruimtelijke ordening

Onlangs gaf een vriend mij een knipsel uit een krant: Primeur voor Suriname: de nieuwbouwwijk. Deze nieuwe wijk Richelieu in Commewijne, waarvan het ontwerp in samenwerking met Amsterdamse stedenbouwkundigen wordt gedaan, moet met zijn 4000 nieuwe woningen een satellietstad van Paramaribo worden. Wat mij vooral trof in dit artikel is het volgende stuk:

De gemeente Amsterdam liet de Amsterdamse stedenbouwkundige Ruwan Aluvihare een stedenbouwkundig plan maken, een primeur voor Suriname, met voor Surinaamse begrippen bovendien tal van exotische elementen, zoals speeltuintjes voor de kinderen, groenpartijen en trottoirs. "Dat was echt een eyeopener voor de mensen hier", zegt Aluvihare. "Ruimtelijke ordening bestaat hier niet. Hier worden huizen gebouwd. Het is niet de gewoonte na te denken over de inrichting van de openbare ruimte"(het Parool, 23-10-2007).
Zover ik weet zijn er in Suriname geen regels voor trottoirs. De een doet er helemaal niets aan, terwijl anderen er gras laten groeien en weer anderen het bestraten. De een wil niet dat er auto's op parkeren en plaatst er palen of bloembakken, de ander houdt het parkeervriendelijk, maar vervangt kapotte straatstenen niet. Het resultaat is uiterst voetgangers onvriendelijke trottoirs. Daar wil ik liever niet aan bijdragen. Maar hoe doe je dat als er geen beleid is? Bij de bouw van dit huis heb ik steeds voor de onderhoudsvrije optie gekozen.
Het had niet altijd mijn voorkeur, want mijn persoonlijke voorkeur gaat eerder naar hout, dan steen of kunststof, eerder naar veel groen dan een volledig geplaveide tuin. Maar aangezien ik, in ieder geval voorlopig niet zelf in het huis ga wonen, heb ik mijn persoonlijke voorkeur laten varen. Alle onbebouwde grond rondom het huis, inclusief het trottoir, wordt geplaveid met grijze straatstenen. Ik heb niet voor de mooie roodbruine variant gekozen omdat ik vermoed dat deze veel meer hitte vasthoudt. Als ik groen wil zal ik dus met bloembakken moeten werken.
In mijn half jaar vakantie heb ik geleerd dat houtwerk en groenvoorzieningen dagelijkse inspectie nodig hebben. Houtluis komt in de stad niet veel voor, maar bij zware regenval willen de houtluizen wel eens op tournee gaan, en dan moet je er gauw bij zijn. Een zwerm Braziliaanse bijen kan zich binnen een kwartier in een boom nestelen, en dan moet je bijtijds, voordat zich ongelukkige steekpartijen voordoen, de brandweer inschakelen om de bijen met steekvlam te lijf te gaan. De brandweer komt overigens erg snel als het om Braziliaanse bijen gaat.

Inmiddels is in de Apollostraat het perceel opgehoogd tot maaiveld, dat wel 60 cm boven de straat ligt. Dat betekent dat het trottoir een behoorlijk eind stijgt. De percelen van de buren zijn niet zo hooggelegen, waardoor mijn trottoir zal afwijken van de anderen..... Het geraamte voor de poort staat er ook al. Volgende week worden de schuiframen en deuren geplaatst. Het meest spannende is op het moment: Hoe zal het vooraangezicht van het huis worden? Ik ben er niet van overtuigd dat mijn wensen volledig uitgevoerd kunnen worden. We zullen zien, deze bewerkte foto heb ik opgestuurd.

Ramen, deuren en sloten

Op verschillende plekken in Suriname, bij mensen thuis, pensions, hotels, ben ik hang- en sluitwerk tegen gekomen waar ik niet echt van onder de indruk was. Toen ik er met Wahab over sprak, zei hij: het ligt niet aan het hang- en sluitwerk zelf, maar aan degene die het heeft geïnstalleerd. Wahab heeft mij verzekerd dat hij de ramen en deuren vakkundig zal installeren. In Suriname wordt veelal het merk Nemef gebruikt voor hang en sluitwerk en tijdens mijn zoektochten op internet, heb ik er niets negatiefs over kunnen vinden, dus heb ik voor dit merk gekozen. Er zijn ook goedkopere sloten van Chinese makelij, maar deze heb ik maar laten varen.
Tijdens mijn half jaar vakantie heb ik mij bij een bezoek aan Fernandes aan de Kernkampweg helemaal laten inpakken door hun shutters, schuiframen en schuifdeuren van hoogwaardige kwaliteit. Maar verschillende mensen adviseerden mij om toch een goeie prijskwaliteit vergelijking te maken, met bijvoorbeeld Impacto of zelfs Chinese makelij. Dit advies heb ik ter harte genomen en uiteindelijk heb ik voor Impacto gekozen. Ik bespaar werkelijk een enorm geldbedrag, de kwaliteit is heus niet veel minder, ik heb alleen nu niet het mooiste en het beste.
Inmiddels zitten alle shutters en binnendeuren al in het huis, maar helaas nog geen schuiframen en schuifdeuren. En dit is een probleem, want pas wanneer deze zijn geïnstalleerd en het huis dus helemaal “dicht” kan, is de SWM bereid om de waterinstallatie te keuren. En dit is weer zo’n belangrijke voorwaarde die blijkbaar niemand noodzakelijk vond om mij ruim van tevoren over in te lichten. Soms denk ik wel eens: misschien doe ik het allemaal veel te netjes. Anderen hadden misschien allang de leidingen van de waterinstallatie dichtgepleisterd en waren gewoon doorgegaan, en dan maar zonder controle van de SWM. Of ze hadden iets “geregeld”. Maar uiteindelijk speel ik toch liever op “safe”, vooral om later toestanden te voorkomen. Ik heb Wahab nog wel gevraagd om te proberen de keuring voor elkaar te krijgen, er is immers dag en nacht toezicht bij het huis, maar nee, de SWM was daar niet toe bereid. Helaas. De schuiframen en deuren kunnen op z’n vroegst half januari geleverd worden; Wahab gaf mij nog de manager van firma Impacto aan de telefoon, die mij haarfijn uitlegde waarom het niet eerder kan. Ik zocht tijdens het gesprek nog of ik er tussendoor kon glippen, maar alle andere klanten die mij voor waren, hadden al betaald, dus ja.. dan valt er niet veel meer te “regelen”. Dus voorlopig worden de wandtegels en een paar vloertegels nog niet geplaatst. Gelukkig is er nog genoeg te doen. Wahab is nu bezig met de plinten en de schutting achter het huis en de schilder is inmiddels met twee assistenten druk aan het werk. Onlangs zijn er weer foto’s gemaakt, maar helaas heb ik ze nog niet mogen ontvangen. Uiteraard brand ik weer van nieuwsgierigheid.

Mijn nieuwsgierigheid hoefde niet lang getest te worden (gelukkig!!). Deze foto's heb ik op 19 december jl. ontvangen; ze zijn een week eerder gemaakt door een goeie kennis van de familie:
Het grote raam opgedeeld, de terrastegels gelegd, ook op de stoep.
Shutters en deurenTegels snijdenHet berghok, binnen en buiten, de buitendeur bestaat uit 2 delen die apart open gaan, zo kan het toch openstaan zonder dat er kruipend en springend ongedierte binnenkomt.Voorbereidingen voor de schutting achter het huis.
Natuurlijk moet ik de voortgang altijd een paar stappen voor zijn, dus ben ik al met de inrichting van het huis bezig. Ik hoopte dat Wahab een betonnen aanrecht (de nieuwe trend!) met waterkering kon maken, maar helaas, dat ligt niet binnen zijn mogelijkheden. Een Surinaams bedrijf dat granieten aanrechten maakt reageert niet op mijn e-mail met verzoek om een prijsopgave, dus dat wordt weer bellen. Mijn voorkeur gaat naar steen, maar ik heb ook even gekeken naar kunststof werkbladen. Bijvoorbeeld bij Tropical Home Center aan de Prinsenstraat kan je werkelijk prachtige kunststof werkbladen krijgen, (per vel van 3,65cm x 0,76cm kost dit tussen de 550 en 600 USD), maar deze worden volgens Europese en Amerikaanse standaard gemaakt, waar bijna alle huishoudens een vaatwasmachine hebben, dus zonder waterkering. Voorlopig ben ik nog niet bereid concessies te doen waar het om de waterkering gaat.

Ik krijg overigens met enige regelmaat vragen van lezers, die ik soms wel en soms niet kan beantwoorden. De voor deze weblog relevante vragen en antwoorden zal ik zo nu en dan hier toevoegen. Nog steeds geldt mijn verzoek aan de lezers: heb je andere ervaringen of aanvullingen, dan zie ik een reactie op deze weblog gaarne tegemoet.

VRAAG EN ANTWOORD
Is er een bouwcentrum als de Gamma of de Praxis in Suriname te vinden?
Was het maar waar, dat er zoiets als Gamma of Praxis in Suriname was, of zoiets als IKEA. Nee, je moet meer denken aan hoe het vroeger in Nederland was. Je zult verschillende winkels moeten aandoen voor verschillende bouwmaterialen.
Wat extra moeizaam is in Suriname is de lage kwaliteitsproducten die men aanbiedt. Natuurlijk logisch voor een ontwikkelingsland, maar als je als Europeaan daar duurzaam wilt bouwen, dan moet je daar wel op bedacht zijn. Het is dus erg raadzaam met een aannemer in zee te gaan die weet wat kwaliteit is en waar je die kunt vinden. Wat kan ik je wel vertellen:
- Wat het dichtst bij Gamma of Praxis komt is Kasimex Macro aan de Joh. Mungrastraat/2e Rijweg. Het is enorm, ze hebben daar heel veel, maar zelf ben ik er echter nog niet geslaagd. Surinamers vinden het best een dure winkel, ik vind het rommelig en ze hadden steeds net niet wat ik zocht.
- Voor de eerste bouwmaterialen (het grof materiaal) is volgens mij Kuldipsingh een goeie.
- Verder heeft ook Impacto een goeie naam voor allerlei materialen.
- Wat betreft tegels, daarover kan je op mijn weblog lezen.
Welke bouwmaterialen kan je beter in Nederland kopen en opsturen en wat is in Suriname voorhanden en tevens goed en betaalbaar?
Wat ik zelf uit Nederland haal zijn wat aparte wandtegels en decoratie tegels voor de badkamer. Ik probeer het verder toch zoveel mogelijk met materialen die in Suriname te krijgen zijn te doen.
Misschien is het allemaal niet perfect, maar ik probeer de kwaliteit zo hoog mogelijk te houden. En dan is het toch vele stukken goedkoper dan wanneer je het in Nederland koopt. Als je goeie contacten hebt voor het in- en uitvoeren, dan zou je wel veel spullen hier kunnen kopen. Hou er wel rekening mee dat bijvoorbeeld “hout”, dat het hier goed doet, zich heel anders kan gedragen in Suriname door de hoge luchtvochtigheid.

Dieven op de loer

Mijn Sinterklaas kado voor vandaag was een CD uit Suriname met foto's van de vorderingen. Dankje Sinterklaasje, oftewel mijn neef Danny!!

Met de tegels en de eerste verflaag verandert het aangezicht zo enorm, ik was er gewoon even stil van. Daarbij komt ook nog dat mijn neef zich lijkt te ontwikkelen tot een echte bouw-fotograaf.Vorige week is de waterinstallateur druk bezig geweest. Het binnenwerk was al af en mijn tante was zeer onder de indruk van zijn keurige werk. Conclusie na het pijnlijke akkefietje: "Don't take the man by the looks!".

Warm water gaat naar boven via de vliering,

koud water gaat naar beneden via de muur

Maar perfect is het ook weer niet hoor. Gelukkig blijft Wahab de werkzaamheden goed in de gaten houden. Bij het buitenwerk was de waterinstallateur buiten de grens van het perceel terecht gekomen. Hij had zich vergist, omdat door het kleine stuk erf achterin er alles anders uitzag dan hij gewend was. Inmiddels is het gelukkig weer recht gezet. Vandaag sprak ik Wahab aan de telefoon. Hij mag de opengehakte stukken voor de waterleiding alweer dichtgooien, behalve de plekken waar de kruisstukken zitten, die worden volgende week door de SWM gecontrolleerd.Vorige week belde de waterinstallateur zelf op. Hij stelde voor om de hydrofoor buiten te plaatsen, dichtbij de plaats waar de durotank (expansievat) komt te staan. Ik heb hier niet voor gekozen; electrische apparaten heb ik liever binnen, weg van weersinvloeden. Resultaat is wel dat de afstand tussen de tank en de hydrofoor groter is en dus meer dure koperleiding nodig is. Dat is onweerstaanbaar snoepgoed voor de lokale dieven. In korte tijd had een dief 's nachts een loopplank over de trens geplaatst. Gelukkig heeft de wachter het gehoord en is er met zijn grote lamp op af gegaan. De dief was weer snel gevlogen. Maar zolang de leidingen niet zijn dichtgemetseld zullen de dieven in de buurt blijven likkebaarden. En zelfs dat is geen garantie. Muren worden soms opengehakt om de koperen leidingen te stelen.Tja, wat doe je eraan, je erover opwinden? Verspilde energie. Tot nu toe ben ik erg blij dat ik sinds de start van de bouw een wachter op lokatie heb. Ja, ik betaal ervoor, maar de frustratie dat ik steeds weer nieuwe spullen moet aanschaffen omdat dieven ze hebben weggedragen, die is er niet. Nu maar duimen dat het goed blijft gaan.In ieder geval heb ik op het moment nog een kampeerder op lokatie. Door de huidige busstaking is het veel gedoe voor de schilder om steeds naar huis te gaan, dus die heeft z'n bedje in een van de kamers gespreid. Ook deze man gaat op in zijn werk; mijn tante kreeg een uitgebreide demonstratie van het opvullen van de naden tussen de gipsplaten. Gipsplaten zijn nog niet zo populair in Suriname, dus zijn er ook niet zoveel schilders die weten hoe ze het moeten behandelen. Na het wegwerken van de naden (soms met plakkend nadenband, soms met niet plakkend nadenband) krijgen de gipsplaten maar liefst vier verflagen. Ik heb er trouwens voor gekozen om natte cellen niet helemaal te betegelen. Boven de tegels komt olieverf.Vandaag hoorde ik dat Wahab de timmerman heeft meegebracht naar het huis van mijn oma. Daar laat hij hem zien wat voor deuren ik wil. Wahab vertelt daarbij: "De opdrachtgever wil geen moderne dingen, maar timmerwerk zoals het 40 jaar geleden werd gedaan". Tja, ik kan er ook niets aan doen, toen was er nog volop sprake van vakmanschap in Suriname.